دکتر محمد احسان تقی زاده در مجله سپیده دانایی (بخش دوم)

۱۳۹۶/۱۲/۲۲

 دکتر محمد احسان تقی زاده در مجله سپیده دانایی (بخش دوم)

  • چگونه علت‌هایی که برای لکنت زبان ذکر کردید، باعث ایجاد این مشکل می‌شوند و شما چگونه این مشکلات را برطرف می کنید؟

تاثیری که مثلث ترس، یادگیری مشاهده‌ای و عادت می‌گذارد، این است که باعث تغییر ریتم گفتاری ذهن می شود. ریتم گفتاری ذهن از جمله عبارت‌های تخصصی است که مختص به ما است و شما آن را در نظریات و متون دیگر پیدا نمی‌کنید.

درواقع، در لکنت، انرژی روانی گفتار به صورت متعادل توزیع نمی‌شود. کار دیگر این مثلث این است که هماهنگی (coordination) را به‌هم می‌زند و باعث ایجاد ناهماهنگی بین ذهن، سیستم عصبی، زبان و بدن می‌شود. حال ما در درمان، این توزیع نامتعادل و ناهماهنگی را از بین می‌بریم.

برای درمان این مسئله، در کنار این راهکارها به مجموعه عوامل شخصیتی فرد نیز توجه می‌کنیم. ارتباط فرد را با محیط اطرافش بهبود می بخشیم، اعتماد‌به‌نفس فرد را بالا می‌بریم و مدیریت ترس را آموزش می‌دهیم. بخشی از کاردرمانی ما ذهنی است و بخشی از آن آموزش‌های گفتاری با شیوه روان‌شناسی و تصویرسازی ذهنی است.

یکی از شاخص‌ترین کارها در روند درمان

یکی از شاخص‌ترین کارهای ما در روند درمان، کدگذاری است. زمانی که ما علت اصلی لکنت زبان را ذهنی می‌دانیم، باید برای تغییر ساختارهای ذهنی از شیوه‌ای مشابه کدگذاری کامپیوتری استفاده کنیم.

این کدگذاری را با استفاده از تصویرسازی ذهنی انجام می‌دهیم که بر روی نورون‌های آیینه‌ای تاثیر گذار است. همچنین در جریان مطالعه تصویر تأثیر تصویرسازی ذهنی بر نورون‌های آیینه‌ای متوجه شدیم برخلاف اصل معمول روان‌شناسی شناختی که در معیار شکل و اندازه موثرترین عوامل‌اند، عامل رنگ از تاثیرگذاری بیشتر بر نورون‌های آیینه‌ای برخورد است.

مجموعاً به این نتیجه رسیدیم که پس از کدگذاری‌ها باید آموزش‌های اولیه را انجام بدهیم. این آموزش اولیه به‌آرامی و به همراه تمرین تبدیل به یادگیری می‌شود و در بلندمدت این یادگیری تبدیل به مهارت می‌شود.

حال، مهارت چیزی است که انسان به راحتی فراموش نمیکند. مهارت‌ها تاثیر عمیقی روی سیستم عصبی فرد دارند که تا پایان عمر همراه او هستند.

  • قسمت زیادی از حرف‌های شما درباره‌ی ذهن و نورون‌های آیینه‌ای است موضوع دوم از زیرمجموعه‌های مغز و فیزیولوژیک انسان است شما چه رابطه‌ای بین ذهن و مغز قائل هستید؟

مشابه سیستم کامپیوتری که در آن سه مولفه الکتریسیته، نرم افزار و سخت افزار وجود دارد، در انسان معتقد به حضور سه پدیده ذهن و مغز و جسم هستیم.

ذهن جنبه‌های شناختی و معرفتی است که واسط بین روح و جسم است. ذهن حکم برنامه‌ای را دارد که مغز سخت‌افزار آن است. مشکل تفکرات پوزیتیویستی  است که نهایت انسان را مغز میداند. شاید به دلیل این که غربی‌ها نهایت همه چیز را مغز می‌دانند، این افتخار به نام ما ثبت شد که ما از مغز فراتر برویم و بتوانیم به درمانی قطعی برای لکنت زبان برسیم.

یکی از مواردی که ما مشاهده کردیم مراجعی بود که "جمله سلام آقای دکتر" را در ۱۲ دقیقه می گفت و امروز به مدد درمان ما می‌تواند بدون هیچ مکثی صحبت کند و این سؤال جهان است که ما چگونه به این امر مهم دست پیدا کرده ایم. کار ما این است که روح، جسم و ذهن افراد را باهم هماهنگ کنیم.

 

  • شما چطور ادعای قطعیت و بازگشت‌ناپذیری درباره نتیجه درمان خود می‌کنید؟

در این باره پوزیتیویسم و علم امروز به قطعیت‌درمانی نه می‌گویند. اما ما می‌گوییم اگر افرادی که به ما مراجعه می‌کنند عقب‌مانده نباشند، مشکل فیزیکی نداشته باشند، روش های ما را باور داشته باشند و تمرین‌های ما را انجام دهند.

ما آن‌ها را درصورت انجام باورمندی و انجام تمرینات و تکنیک‌ها به درمان قطعی بالینی می‌رسانیم. فرآیند درمانی ما گاهی یک سال طول می‌کشد جلسات ما ماهیانه است و نه هفتگی مثل گفتاردرمانی، چرا که در روش درمانی ما کدگذاری‌هایی که با تصویر سازی ذهن انجام می‌شود که حالت برنامه‌نویسی دارد و دستورها را آرام آرام به سیستم عصبی می دهد و مدارهای عصبی را تغییر می‌دهد و این کار یک شب و دو شب نیست. این‌گونه است که ما می توانیم تغییرات برگشت‌ناپذیر ایجاد کنیم.

 

  • پیگیری و خدمات پس از درمان در مطالعات و کار شما چگونه است؟

 بعد از این که فرد درمان شد، ما سه مرحله پیگیری (Follow up) داریم که سه ماه بعد، شش ماه بعد و یک سال بعد انجام می‌گیرند. بعد از این‌که این دوره حدوداً دو ساله پیگیری تمام می‌شود. البته کلینیک برای مراجعان همیشه پاسخگو است و این موضوع به فرد آرامش روانی می دهد و هم این‌که اگر سوال یا درخواست مشاوره داشت، میتواند از مرکز ما استفاده کند.

 

  • آیا درمان شما برای پایداری خود نیاز به این خدمات بعدی دارد؟

پایداری درمان ما نیازمند ادامه این خدمات نیست، بلکه ما می‌خواهیم درمان‌جویان ما در برقراری ارتباط با ما راحت باشند و حس حمایت داشته باشند. خیلی از افراد، تنها هر از چندگاهی به ما سر میزنند و اظهار دلتنگی می‌کنند و این مسئله وجود ندارد که مشکلات آنها برگردد و ما دوباره باید آنها را حمایت کنیم.

 

  • برای اینکه دید بهتری به فرایند درمانی شما داشته باشیم، توضیح دهید از زمانی که فردی وارد کلینیک شما می شود چه مراحل و فرایندهای را طی می کنند؟

 بعد از این که فرد به ما مراجعه می‌کند، من مصاحبه تشخیصی اولیه را انجام میدهم و طرح (Plan) درمانی را برای او مشخص می کنم، چه ادامه بدهد چه ندهد.

ویژگی‌های شخصیتی فرد و ویژگی های دموگرافیک، بالاخص جنسیت، نوع و شدت لکنت جزئیات این طرح را مشخص می کنند. در درمان برخی شیوه‌های عمومی وجود دارد که برای همه است، اما برای برخی افراد شیوه‌های خاص آن‌ها به تشخیص درمانگر انجام می شود. بعد از این مرحله ما درمان و آموزش های خود را شروع می کنیم.

فرد هفته ای دوبار تماس تلفنی دارد تا سوال ها و صحت فهم تمرین‌ها را با او بررسی کنیم، چرا که جلسات ما به فاصله یک ماه هستند. در این شیوه افراد متفاوت هستند و برخی ممکن است بدتر از قبل شوند که طبیعی است. برخی افراد حالت سینوسی دارند که وضعیت آنها بهتر و بدتر می‌شود.

برخی افراد تغییری را در خود احساس نمی کنند، در حالی که روش ما در حال اثر است و بعدها نتیجه می دهد. البته برخی افراد با لکنت شدید هم هستند که با یک جلسه کاملاً درمان می‌شوند.

ما در کنار مثلث علل که عادت یادگیری و ترس بود، دو مثلث دیگرهم داریم. برای درمان، فرد باید مثل هوشمندی، باورمندی و انجام تمرین را داشته باشد. در حیطه‌های روانشناسی باورمندی مهم است در مثلث سوم هم می‌گوییم تمرین از مراجع، درمان از دکتر، شفا از خداوند.

 

  • تعرفه‌های تان چگونه است؟

تاکنون به لطف خدا و به خاطر تعهد اخلاقی، موقعیتی نبوده که فردی را به‌خاطر پول رد کنیم. و تعرفه‌ها طبق قانون دریافت می‌شود.

 

  • از شبیه سازی چگونه در کار درمان استفاده می کنید؟

 شبیه سازی نسخه‌ای از مسائل حقیقی یا موقعیت‌های واقعی است که تلاش دارد تا بعضی از جنبه‌های رفتاری یک سازمان فیزیکی یا انتزاعی را به وسیله سامانه دیگر نمایش دهد.

مثلاً ما ببینیم فلان فرد در رانندگی موفق است چگونه رانندگی می‌کنند، مسی چگونه گل می‌زند یا فلان سخنران چگونه موفق صحبت می کند. اگر ما بتوانیم روش مشابهی از آن کار را برای فرد دیگری به‌کار ببریم و آن را به مهارت تبدیل کنیم، شبیه سازی کرده ایم که شبیه سازی بیشتر در سامانه‌های طبیعی و انسانی کاربرد دارد.

شبیه سازی همچنین نمایش یا خلق مجدد یک شیء یا یک موضوع واقعی یا یک موقعیت است. این تکنیک مثل آیینه واقعیت را همانند سازی می کند. این روش هیچ آسیبی به مغز وارد نمی‌کند. شبیه سازی کارکردهای مختلفی در درمان و حوزه‌های بسیاری دارد.

 

  • یعنی معتقدید افراد قابل تکثیر است؟

 نوابغی مثل انیشتین و نیوتن در علم، مارادونا و مسی و رونالدو در ورزش، بیل گیتس و استیو جابز، وارن بافت و مارک زاکربرگ در موقعیت‌های اجتماعی و تولید ثروت، تفکرات و ذهن خاصی داشته اند، قابل آموزش، تربیت، مهارت آموزش و تحول هستند.

اگر منشأ نبوغ و توانایی آن‌ها شناخته شود می‌توان آنها را شبیه‌سازی کرد. این اتفاق با تقلید نمی افتد و باید برای آن، فکر و شیوه تفکر آن‌ها را آموخت.

 

  • تاکنون چند نفر با روش شما درمان شده اند؟

امروز بالای 1000 نفر درمان کامل، قطعی و بدون بازگشت شده‌اند. ما در سال 97 آماده هستیم که جشن درمان شدگان‌مان را برای اولین بار در ایران و جهان برگزار کنیم.

 

  • چه برنامه ای برای ارائه این روش و داده‌هایش در مجامع علمی کشور و جهان دارید؟

اگر در نظر بگیریم ۲ درصد جامعه جهانی مشکل لکنت دارند یعنی در کشور ما بیش از ۲ میلیون نفر و در جهان بالای ۲۲۰ میلیون انسان از لکنت و مشکلات گفتاری رنج می‌برند ما اگر تا ۵۰ سال دیگر هم کار کنیم شاید نتوانیم بیش از ده تا بیست هزار نفر را درمان کنیم بنابراین به قول امام جعفر صادق (ع) زکات علم در نشر آن است و ما پس از سخنرانی در مجامع جهانی آمادگی این را داریم که آموزه‌هایمان را به کسانی که اهل هستند انتقال و آموزش بدهیم.

نکته دیگر پیشنهادی است که من همیشه مطرح کرده ام، که راه اندازی رشته‌ای تحت عنوان روان‌شناسی گفتاری است. این کار باقیات صالحات بزرگی است و همین رشته بعد از تعیین سرفصل‌ها قابل انتقال به سراسر دنیا است.

 این انتظار از اساتید و همکاران دیگر هست که به جای تخریب، حسادت و برهم‌زدن کمک کنیم. اگر این کار توسط پروفسور بندورا  یا سلیگمن مطرح شده بود، کلی در ایران سراسر دار کرده بود. عدم باور خودمان آسیب می رساند. از خود بپرسیم اگر این کار توسط دانشمندی خارجی انجام شده بود، آیا کاندیدای جایزه نوبل نمی شد؟

 

  • تاکنون چه بخشی از این ابداع و داده‌های آن را منتشر کرده‌اید و برای انتشار در آینده چه برنامه‌ای دارید؟

 بخشی از یافته‌ها در سایت mindecenter.com ما و در قالب مقالات فارسی و انگلیسی در دسترس است. بخشی در ژورنال Der Pharmacia Letter دردسترس است. که دو مقاله در آن‌جا چاپ شده است. بخشی برای نشریات علمی‌پژوهشی داخل کشور ارسال شده است. چند پایان‌نامه کارشناسی ارشد و دکترا در حال پژوهش و تدوین با همین شیوه ما است که با عنوان مدل درمانی تقی زاده در جهان مشهور شده است.

 

  • در چه نقطه‌ای از آینده می‌بینید که این نظریه به صورت جامع مطرح شود؟

کتاب شبیه‌سازی ما به امید خدا، در سال آینده منتشر می‌شود. در کنار این، نظریه زبان ما به صورت مقاله و کتاب در حال تدوین و انتشار است. البته جای کار فراوان است ما از سال ۹۳ کار خود را شروع کردیم و اگر بتوانیم سرمایه‌گذار پیدا کنیم و همکاری خوب اساتید را از سطح کشور جلب کنیم، می توانیم درمانگاه یا حتی بیمارستانی برای درمان لکنت در کشور داشته باشیم.

چرا که ما از خارج کشور هم مراجعان بسیاری داریم. الان از ما خواسته شده شعبه‌ای در امارات، اوکراین، آمریکا و کشورهای اروپا بزنیم که بدون همکاری و کمک امکان پذیر نیست.

 

برچسب ها: