باد بی آرام نوجوانی

مدیر اردیبهشت ۹۹ ({{ avg }})

پندار هر کسی نسبت به خود، تعیین کننده سرنوشت فردی و اجتماعی و به ل کلی زندگی اوست. خود پنداری ۱ اساس ارزیابی خویشتن از عالم و آدم است. همه ما به عنوان افراد بشر دارای این احتیاج اساسی هستیم که خود را بعنوان فرد مستقل و واحدی بشناسیم. خود شناسی اساس احتياجات بشری است (ناطقی ۱۳۵۱، ص ۲).

دوره های رشد آدمی دارای فراز و نشیبهای متعددی است، اما در این میان مرحله نوجوانی منحصر بفرد است. زیرا عبور از مرحله کودکی به مرحله جوانی بایستی از صخره های لغزان نوجوانی گذشت، تحولات گوناگون دراین مرحله حاکی از حساسیت آن است. نوجوانی دوران رشد و تکامل جسمانی ، فکری، عاطفی، معنوی و اجتماعی است.

نوجوان نیازهای زیادی دارد، اعم از نیازهای زیستی مثل خواب ، خوراک ، استراحت و امور جنسی و نیازهای روحی مثل محبت ، تعلق خاطر ، امنیت ، موفقیت ، آزادی ، شناخته شدن ، احترام داشتن ، مقبولیت ، آسایش روحی ، نیاز به کمک و راهنماییها ، فهمیدن ، درک شدن ، نیاز به اوقات فراغت ، نیاز به شناخت درست تاریخ ، دین و فرهنگ خود، استقلال ، شناخت حقوق خود و دیگران ، ازدواج و تشکیل کانون روح نواز خانواده ، نیاز به انتخاب رشته تحصیلی، کسب مهارت ، کار، نیاز به امید، توکل ، آموزشهای صحیح و بالاتر از تمام نیازهای مزبور، نیاز به خودشناسی و شناخت هویت واقعی خویش است، زیرا بزرگترین سئوال نوجوان این است که من کیستم؟

هر موجودی در سیر تکامل فطری خویش که در راه کمال راه می پیماید، در حقیقت از «خود» به «خود» سفر می کند. یعنی از « خود ضعیف) به سوی خود قوی) می رود. بنابراین انحراف هر موجودی از مسیر تکامل واقعی، انحراف از «خود» به ناخود» است. این انحراف بیش از همه جا در مورد انسان که موجودی مختار و آزاد است صورت می گیرد (مطهری، ۱۳۵۴).

انسان خصیصه ای دارد که ایده آل جو و کمال طلب آفریده شده است. در جستجوی چیزی است که پیوندش با او بیش از یک ارتباط معمولی باشد. به عبارت دیگر انسان در سرنوشت خویش پرستنده و تقدیس کننده آفریده شده است و در جستجوی چیزی است که او را به منتهای آرزوی خویش برساند (مطهری، ۱۳۵۴).

کشف «تصویر از خود» ۱ مهمترین کشف روانشناسی در قرن حاضر است، دانسته یا ندانسته، هر کدام پیش طرح یا تصویر از ذهن را یدک می کشیم، البته ممکن است از آن اطلاع زیادی نداشته باشیم و چه بسا که امکان درک آگاهانه آن را نداشته باشیم، اما هست
با تمام جزئیاتش وجود دارد. «تصویر ذهنی» همان تصویری است که از خویشتن داریم، بر اساس باورهایی که از خویش داریم ساخته شده است، اما بی آنکه بدانیم، اغلب این باورها در امر تجارب گذشته، موفقیتها، شکستهایی که داشته ایم، حقارتها، پیروزیها و رفتاری که سایرین بخصوص در دوران کودکی با ما کرده اند، شکل گرفته اند. از مجموعه این تجارب است که در ذهن یک خویشتن (یا یک تصوری از خویش) سازیم، وقتی نقطه نظر یا باوری که از خویش داریم وارد این تصویر می شود، برای خودمان هم که شده حالت حقیقت پیدا می کند. در درستی اش تردید نمی کنیم، حقیقی اش می پنداریم و با توجه به آن قدم بر می داریم (قراچه داغی، ۱۳۶۴، ص ۲۲) .

طبق تغییرات شناختی کلی ای که پیاژه و سایر نظریه پردازان شناختی متذکر شدند نظام «خود» نوجوان از نظام «خود» کودک خردسال مشخصا انتزاعیتر، پیچیده تر و منسجم تر است. نوجوان به هنگام توضیح دادن درباره «من مفهومی» به همان اندازه بر عقاید، افکار و احساسات تأکید می کند که بر خصوصیات روانشناختی یکپارچه، ثابت و درونی معمولا پاسخها از این قرار است «من واقعا رفتاری دوستانه دارم و به سادگی دوستان جدید پیدا می کنم» (ایرانی، ۱۳۷۲، ص ۵۷) .

بنابراین در نوجوانی هویت خود رشد می یابد و با توانایی شناختی جدیدی که پیدا می کند و "هویت «خود» " را جستجو می کند. در نتیجه ممکن است آنها بیشتر حساس شوند که دیگران آنها را چگونه تصور می کنند. باید به تغییرات رشدی که با خود پنداری ارتباط دارد توجه شود. زیرا، بعضی نوجوان در این سن ممکن است سرنوشت یا زندگی خود را منفی ببیند. یکی از کارهایی که می توان برای آنها انجام داد، هویت یابی مثبت است. بخصوص تفکر ذهنی نوجوان را باید کاملا بررسی کرد. زیرا در این دوره نوجوان قبل از هر گونه تغییر ظاهری از درون تغییر می یابد (ایرانی، ۱۳۷۲، ص ۵۹) .

نحوه نگرش و رفتار والدین با فرزندان و چگونگی عکس العمل آنها و اظهار نظر و طرز تلقی پدر و مادر ، عامل مهمی در ساخت خود پنداری نوجوانان است. خانواده نخستین بذر تکوین پندار و تصور نسبت به خود، جهان، خدا و مردم را در ذهن و قلب افراد می کارد .
بطور کلی خانواده به عنوان نخستین پایگاه آموزش و پرورش، از اساسی ترین عوامل در شکل گیری شخصیت کودک است، بدون تردید هر گونه نارسایی و نقص در ساخت خانواده می تواند از همان طفولیت در رشد و پرورش کودک تأثیر نا مطلوبی داشته باشد (نوابی نژاد، ۱۳۶۷، ص ۵۰).

بطور کلی مجموعه عوامل متعدد و پیچیده ای دست اندرکار و مشکل شخصیت کودک و نوجوان اند. شخصیت آدمی به گستردگی و ژرفای اقیانوس بیکران است که تمامی حیات پر تلاطم او را در سیطره خود می گیرد و بنام نیروی اراده سرنوشت و تقدیر وی را رقم می زند گاهی شخص را بر تارک آرزوهایش می نشاند و گاهی به قصر مذلتش می کشاند و سعادت و شوربختی هر فرد را که رابطه ای تنگاتنگ با چگونگی بهره گیری از قدرت لایزال نفسانیاتش دارد ، پی ریزی می کند.

همین مجموعه ترسها، اضطرابها، وسواسها، تردیدها، کینه ها، خشم ها، هیجانات، ترفندها، احساس حقارتها، ندامتها و عقده هاست که زندگی را به کاممان تلخ می سازد و روشنی دل انگیز حیات را در ابر عبوس و اندوه بار اوهام و پندارها تیره و تار می کند و شادی زیستن را از ما باز می ستاند (رزم آزما، ۱۳۶۶، ص ۴). کلید اصلی رشد و سازندگی شخصیت فردی و اجتماعی نوجوان منوط به تصوری است که از خویش دارد . زیرا نگرش از خویشتن راهنمای رفتار، داربست راهنما، متحول، هماهنگی با ثبات، مشوق رشد، عامل انگیزش شخصیت و مرکز صعود و سقوط و فرمانده کل هستی شخص است.

برچسب ها : بادبی آرام جوانی

فرم ارسال دیدگاه

MindeCenter ارتباط با ما

با کارشناس های ما از طریق راه های زیر در ارتباط باشید

آدرس

تهران خیابان آفریقا، بالاتر از میرداماد، نبش کوچه آناهیتا، ساختمان پزشکان آناهیتا، پلاک 182، طبقه4، واحد 14

پست الکترونیکی

info@mindecenter.com

MindeCenter فرم ارسال پیام