راهکار های شناخت ترس کودکان و درمان آن

۱۳۹۸/۵/۱۳

شناخت ترس کودکان

راهکارهایی برای کاهش و درمان ترس کودکان:

اصولا همه ترس ها بد هم نیستند، در واقع کمی ترس می تواند مثل بیمه عمل کند و ما را از خیلی خطرات نجات بدهد.
دکتر تامار ای جانسکی Tamar E chansky در کتاب نجات دادن کودکان از اضطراب و مدیر مرکز ocd معتقد است: بدون ترس ما بی محابا وارد چیزهایی می شویم که نباید بشویم.
ترس یک هیجان ذاتی در وجود انسان است. گاهی تجربه های جدید و تخیلات باعث ترس کودک می شود.

 

جلوه های ترس در کودکان، نوزادان  نوپا و پیش دبستانی و دبستانی:

  • صدای بلند و حرکتهای ناگهانی اطرافیان یا هر کس دیگری
  • اشیای بزرگی به سمتشان می آیند
  • غریبه ها
  • جدایی از مادر
  • تغییرات در منزل

 

کودکان پیش دبستانی:

  • تاریکی.
  • صدای شبانه.
  • ماسک ها.
  • هیولاها.
  • ارواح.
  • حیوانات مانند سگ، گربه و... .

 

ترس در کودکان دبستانی:

  • مارها و عنکبوتها
  • طوفان ها و بلایای طبیعی مثل سیل و زلزله
  • تنها ماندن در خانه
  • ترس از معلم عصبانی
  • اخبار و برنامه های ترسناک
  • صدمات
  • بیماری ها
  • دکتر
  • آمپول و مرگ
  • ترس از شکست و یا ترد شدن

 

راهکارهای کاهش ترس کودک نوپا و نوزاد:

  • آغوش والدین بالاخص مادر.
  • حفظ آرامش در محیط خانواده.
  • اجتناب از صداهای بلند و حرکات ناگهانی.
  • افراد غریبه ناگهانی بچه را در آغوش نگیرید.
  • دوری از تنها گذاشتن بچه.
  • رابطه بین والدین با فرزند بر اساس محبت و آرامش باشد.
  • بچه را از آغوش سیراب کنید.
  • برقراری ارتباط چشمی با کودک.
  • صحبت کردن با بچه.
  • برای بچه آواز ملایم بخوانید.

 

راهکارهای کاهش و درمان ترس کودک پیش دبستانی:

کودکان 4 الی 5 ساله فرق  بین تخیلات و واقعیت را درک می کنند مگر اینکه تخیلات آنها درباره چیز ترسناکی باشد.
دکتر لاگاتوتا می گوید: وقتی احساسات واقعی باشند، برای آنها سخت است که درک کنند تجربیاتی که به همراه آن احساسات می آیند واقعی نیستند.

دکتر چانسکی می گوید: کودک در هر سنی که باشد می تواند چالش های پیش روی او را به قدم های کوچک تر تقسیم کنید. او پیشنهاد می کند به همراه کودک خود با ترس از کمد بزرگتر و تاریک غار مانند روبرو شوید. بعد می توانید آن کمد را به جایی جالب و مثبت تبدیل کنید.

او می گوید: با به وجود آوردن یک احساس جدید، می توانید اضطراب را از بین ببرید. چانسکی می گوید: خلاقیت به خرج بدهید. به همراه او وارد کمد تاریک شوید و در نور چراغ قوه کتاب بخوانید. شکل های سایه ای درست کنید و با هم به آنها بخندید  بیست سوالی بازی کنید. این کارها ذهنیت کودک را کاملا تغییر می دهند. برای گرفتن بهترین نتیجه، این کارها را دوباره تکرار کنید.
ترس از سگ یکی از بزرگترین ترس های کودکان پیش دبستانی است.
سگها معمولا بزرگ و پر سر و صدا هستند و به سمت کودکان می پرند.
این تصویر برای کودکان اصلا تصویر جالی نیست.
چانسکی پیشنهاد می دهد قدم به قدم به ترس نزدیک شوید.
سعی نکنید زیادی از خود مراقبت کنید یا سریع به او بگویید: ترس نداره !بیا جلو !در عوض به کودک خود فرصت بدهید خودش یک تجربه ی بی خطر و تحت نظارت شما داشته باشد.

چانسکی می گوید: از کودک خود بپرسید که سگ چکار می کند ؟ آیا دم او تکان می خورد ؟آیا این نشانه سگ خوشحال است ؟
وقتی سگ خوابیده به آن نزدیک شوید. به کودکتان اجازه بدهید به سگ در حال خواب نگاه کند. این کار اجازه می دهد کودکتان به دنیای  سگ ها وارد شود.

دکتر لاگاتوتا در تحقیقات خود به این نتیجه رسیده است کودکان 3 یا 4 ساله می دانند فکر کردن درباره ی آینده می تواند باعث نگرانی شود او می گوید: آن ها می دانند افکار منفی احساس بدی به شما می دهند.
خیلی بعدتر یعنی در 7 سالگی کودکان به این نتیجه می رسند که افکار مثبت می توانند باعث خوشحالی شوند با وجود این آگاهی کودکان هنوز هم آنقدر  تمرکز ندارند که افکار خود را مدیریت کنند. به همین خاطر حرف زدن با کودکان در مورد ترس کار بیهوده ای است.
لاگاتوتا برای کودک 4 ساله ی خود از روش قابل لمس تری استفاده کرد. او از فرزند خود خواست در دفتر فکرهای خوب نقاشی بکشید. وقتی سن کودک بالاتر رفت کلمات را هم به این دفتراضافه کردند.

 

راهکارهای کاهش ترس کودک مدرسه ای:

کودک در سنین مدرسه در دنیایی از دانش و تجربیات جدید قرار می گیرد. این دنیا البته حاوی خطرات واقعی تری همچون مانور آتش سوزی، دزدی، طوفان  و جنگ است. واقع گرایی کم کم به سراغ او می آید. مطمئن شوید که می دانید کودک تان دقیقا از چه می ترسد. اگر کودک تان دوست ندارد به استخر برود آیا دلیلش این است که از آب و غرق شدن می ترسد.

یکی از دلایل کودکان مبتلا به لکنت زبان در مرکز توانمندسازی ذهن، ترس است.

 

یا اینکه از صدای سوت و غریق نجات و حشت دارد؟

تنها راه فهمیدن این است که بپرسیم در مورد کودکان کم سن و سال می توانید از نقاشی کشیدن استفاده کنید. از او بخواهید دو نقاشی بکشد یک نقاشی از خودش در شرایط ترسناک و یک حباب نگرانی روی سرش که فکر می کند در آن شرایط چه اتفاقی خواهد افتاد. بعد از کودک خود بخواهید نقاشی دیگری از خودش در همان شرایط بکشد ولی یک حباب با هوش تر روی خودش بگذارد. حبابی که در آن آرامش بیشتر و افکار واقع گرایانه ترس دارد.

کودکی که از عصبانیت معلم خود می ترسد ممکن است بگوید: اگر تکالیفم را فراموش کنم معلم من رو به دفتر مدیر می فرسته ولی حباب باهوش ممکن است به او بگوید: دوستم تکالیفش رو فراموش کرده بود. معلم بهش گفت که گوشه ی دفترچه یادداشت کنه که دیگه یادش نره.

چانسکی می گوید: این روش به کودک کمک می کند رابطه ی بین احساسات خود را در دو داستان مختلف درک کند.
کودکانی که از حوادث طبیعی می ترسند نیز می توانند نقطه نظر خود را تغییر بدهند. این کودکان می توانند آنچه را که در مدرسه در مورد طوفان، تند باد و یا زلزله آموخته اند، به والدین خود یاد بدهند این کار به آنها کمک می کند  نگاهی نو به این شرایط داشته باشند.

چانسکی توضیح می دهد که این روش ها برای کودکانی که توانایی های شناختی بیشتری دارند، مفید است. برای کودکانی که تنش های فیزیکی دارند، شب ها اضطراب دارند و نمی توانند بخوابند،  روش های آرامش بخشیدن مفید تر هستند.

لوری لیت (LORI LITE) متخصص اجرای تکنیک های آرامش بخشیدن به کودکان است. او این تکنیک ها را برای کودکان خودش هم امتحان کرده است. یکی از فرزندان او دچار بیش فعالی بود و همیشه بیمار بود، فرزند دیگر او شب ها  نمی خوابید و کابوس می دید.

او داستانی درباره ی نفس عمیق کشیدن و شل کردن ماهیچه ها را برای فرزندانش تعریف می کرد و کم کم توانست به کودکان خود کمک کند. لیت می گوید (LITE): خوبی چنین داستان هایی این است که لازم نیست به کلاس بروید. لازم نیست برای خواندن آنها مدرک داشته باشید، لازم نیست پول زیادی برای تهیه ی آن ها خرج کنید، تنها کاری که باید بکنید این است که سی دی را روشن کنید یا کتاب بخوانید.

در مجموع، وقتی کودک شما می ترسد چه 5 ساله چه 12 ساله سعی کنید حتما به او احترام بگذارید.

روش های پیشنهادی چانسکی :

  • از روی ترس با فرزند خود صحبت نکنید.
  • آرام و مطمئن باشید، لحن سخن گفتن شما به اندازه ی آنچه می گویید اهمیت دارد.
  • وقتی به فرزند خود کمک می کنید با ترس های خود مواجه شود، ببینید چطور راحت تر است. او را مجبور نکنید از حد خود جلوتر برود. اما کاملا هم دست ازتلاش برندارید. طفره رفتن راه درستی برای درمان اضطراب کودکان نیست.
  • روش های مختلف مواجه با ترس را امتحان کنید. مثلا نقاشی کشیدن، عروسک بازی یا نقش بازی کردن.
  • بخاطر تلاش های کوچک و بزرگ کودکتان به او جایزه بدهید.
برچسب ها: انواع ترس در کودکان ترس در کودکان دبستانی ترس در کودک دو ساله درمان ترس کودکان راهکار های شناخت ترس کودکان ریشه ترس در کودکان