اختلال هذیانی چیست و چند نوع دارد؟

مدیر فروردین ۹۸ ({{ avg }})

اختلال هذیان

 

تشخیص هذیان

ویژگی اصلی اختلال هذیانی وجود یک یا چند هذیان بدون کیفیت عجیب و غریب است. که به مدت حداقل ۱ ماه دوام می یابند (ملاک الف). اگر فرد تاکنون تظاهر نشانه ای را داشته است که با ملاک تشخیصی الف اسکیزوفرنیا مطابقت دارد، تشخیص اختلال هذیانی گذاشته نمی شود (ملاک ب). اگر توهمهای شنیداری یا دیداری وجود داشته باشند، بارز نیستند. ممکن است توهمهای لمسی یا بویایی بارز وجود داشته باشند که با موضوع هذیانی رابطه دارند. (مانند احساس حمله حشرات که با هذیانهای حمله با هجوم رابطه دارد یا این تصور که فرد بوهای نامطبوعی از منفذهای بدنش بیرون می دهد که با هذیانهای انتساب رابطه دارد). هذیان داشتن هیچ ربطی به گفتار فرد و درمان لکنت زبان ندارد.

 

اختلال هذیانی

صرف نظر از اثر مستقيم هذيانها، کارکرد روانی - اجتماعی به طور قابل ملاحظه ای مختل نمی شود. و رفتارها به طور آشکار ناجور و عجیب و غریب نیستند (ملاک ج). اگر دوره های خلقی همزمان با هذيانها ظاهر شوند، کل مدت این دوره های خلقی در مقایسه با کل مدت دوره های هذیانی نسبتا کوتاه است (ملاک د). این هذیانها ناشی از اثرات فیزیولوژیایی مستقیم مواد (مانند کوکایین) یا بیماری جسمانی. ( مانند بیماری آلزایمر ، لوپوس اریتماتوس سیستمیک ۲) نیستند ( ملاک ها).

 

انواع هذیان در اسکیزوفرنی

برای درمان لکنت زبان در مرکز توانمندسازی ذهن میتوانید با شماره های تماس کلینیک تماس بگیرید. اگرچه تصور می رود که تصمیم گیری درباره عجیب و غریب بودن هذيانها برای تمایز میان اختلال هذیانی و اسکیزوفرنیا اهمیت خاص دارد. ولی قضاوت درباره عجیب و غریب بودن، به ویژه در میان فرهنگهای مختلف، ممکن است دشوار باشد. اگر هذيانها به طور آشکار غير موجه و غیر قابل درک باشند، و از تجربیات زندگی عادی ناشی نشوند عجیب و غریب تلقی می شوند. (مانند عقیدۂ فرد مبنی براینکه فردی نا آشنا اعضای داخلی او را برداشته و آنها را با اعضای شخصی دیگر عوض کرده است بی آنکه اثری از آسیب بر جای گذارد). ولی هذیانهای بدون کیفیت عجیب و غریب شامل موقعیتهایی است که احتمالا می توانند در زندگی واقعی روی دهند. (مانند تحت تعقیب بودن، مسموم شدن، آلوده شدن، عشق بدون وصال، یا خیانت از سوی همسر یا معشوق).

 

هذیان روانی - اجتماعی

در اختلال هذیانی، کارکردهای روانی - اجتماعی متغیر است. برخی از این افراد احتمال دارد در روابط میان فردی و شغلی نسبتا بدون اختلال به نظر برسند. در بعضی دیگر، این اختلال ممکن است قابل ملاحظه باشد. و کارکرد شغلی ضعیف بوده و یا اصولا وجود نداشته باشد. و در آنان انزوای اجتماعی دیده شود. موقعی که در اختلال هذیانی کارکرد روانی - اجتماعی ضعیف وجود دارد، این امر به طور مستقیم از عقاید هذیانی ناشی می شود.

برای نمونه، فردی که این اعتقاد راسخ را دارد که توسط ماموران مافیا» به قتل خواهد رسید ممکن است از شغلش دست بردارد و جز در آخر شب آن هم با لباس و ظاهر مبدل از منزل خارج نشود. همه این رفتارها تلاشی قابل فهم برای پیشگیری از شناخته شدن و به قتل رسیدن توسط آدمکشهای خیالی است. ولی، کارکرد ضعیف در اسکیزوفرنیا ممکن است هم از نشانه های مثبت و هم از نشانه های منفی (به ویژه فقدان اراده) ناشی شود. به همین ترتیب، ویژگی مشترک مبتلایان به اختلال هذیانی شامل طبیعی بودن ظاهری رفتار و قیافه در زمانی است. که عقاید هذیانی مورد بحث قرار نگرفته و به آنها عمل نمی شود. به طور کلی، به احتمال زیاد کارکردهای اجتماعی و زناشویی در مقایسه با کارکرد هوشی و شغلی بیشتر مختل می شوند.

انواع هذیان

دوره یا سیر اخلال هذیان

سن شروع اختلال هذیانی، متغیر بوده و دامنه آن از نوجوانی تا اواخر بزرگسالی است. نوع گزند و آسیب، شایعترین نوع فرعی اختلال هذیانی است. سیر این اختلال کاملا متغیر است. به ویژه در نوع گزند و آسیب، این اختلال ممکن است مزمن باشد، اگرچه نوسانهای اشتغال ذهنی در مورد عقاید هذیانی اغلب دیده می شود. در سایر موارد، احتمال دارد به دنبال دوره هایی از بهبود کامل عود اختلال روی دهد. در مواردی نیز این اختلال طی چند ماه بهبود یافته و اغلب بدون بازگشت پذیری است. برخی شواهد حاکی از آن است که نوع حسادت ممکن است پیش آگهی بهتری در مقایسه با نوع گزند و آسیب داشته باشد. هرگاه نوع گزند و آسیب با یک رویداد آشکارساز یا تنش زا رابطه داشته باشد، ممکن است پیش آگهی آن بهتر باشد.

 

ملاکهای تشخیصی اختلال هذیانی

الف - وجود هذیانهای بدون کیفیت عجیب و غریب (یعنی مربوط به موقعیتهایی که در زندگی واقعی روی می دهند، مانند تحت تعقیب بودن، مسموم شدن، آلوده شدن، عشق بدون وصال، خیانت همسر یا معشوق یا ابتلا به یک بیماری) حداقل به مدت ۱ ماه.

ب - به عدم تطبیق با ملاک تشخیصی الف اسکیزوفرنيا. تذکر: در اختلال هذیانی تو همهای لمسی و بویایی در صورتی که به موضوع هذیانی مربوط باشند ممکن است وجود داشته باشند

ج ۔ قطع نظر از تأثير هذیان (یا هذيانها) یا پیامدهای آن، اختلال عمده ای در کارکردها وجود ندارد و رفتار به طور آشکار غیرعادی یا عجیب و غریب نیست.

د ۔ اگر دوره های خلقی توأم با هذيانها ظاهر شده اند، کل مدتشان نسبت به مدت دوره های هذیانی کوتاه بوده است.

ه - این اختلال ناشی از اثرات فیزیولوژیایی مستقیم مواد (مانند سوء مصرف دارو یا دارو درمانی) یا بیماری جسمانی نیست.

 

انواع زیر بر پایه موضوع هذیانی غالب تعیین می شوند:

نوع شهوانی: هذیانهایی مبنی بر اینکه شخص دیگری که معمولا از پایگاه بالاتری برخوردار است، دلباخته بیمار است.

نوع خود بزرگ بینی: هذیانهایی مبنی بر داشتن ارزش، قدرت، دانش، هویت، یا رابطة خاص با یک شخص مقدس یا مشهور.

نوع حسادت: هذیانهایی مبنی بر اینکه شریک جنسی فرد بی وفا است.

نوع گزند و آسیب: هذیانهایی مبنی بر اینکه شخص (یا یکی از نزدیکان او) به نوعی مورد کینه توزی مغرضانه قرار دارد.

نوع جسمانی: هذیانهایی مبنی بر اینکه شخص یک عیب یا بیماری جسمانی دارد.

نوع مختلط: هذیانهایی که ویژگیهای چند مورد از انواع بالا را دارد بدون آنکه یکی از آنها غالب باشند.

نوع نامشخص

برچسب ها : اختلال هذیان لکنت انواع هذیان در اسکیزوفرنی افکار هذیانی هزیان گزند و آسیب

فرم ارسال دیدگاه

MindeCenter ارتباط با ما

با کارشناس های ما از طریق راه های زیر در ارتباط باشید

آدرس

تهران خیابان آفریقا، بالاتر از میرداماد، نبش کوچه آناهیتا، ساختمان پزشکان آناهیتا، پلاک 182، واحد 14

پست الکترونیکی

info@mindecenter.com

MindeCenter فرم ارسال پیام