دردی که درمان دارد

۱۳۹۶/۱۰/۱۰

دردی که درمان دارد : «همیشه زبانش می گرفت. به قول بچه ها «نیم زبونی» بود، به قول معلم «الکن» بود و به قول معلم فارسی پارسال‌شان، «گُنگِلاج» بود! الکن بود و این لکنت زبان لعنتی همیشه برایش مشکل درست می کرد.‏
 

خیلی وقت ها نمی توانست حرفش را بزند. بی بی به مادرش گفته بود این بچه باید تخم کبوتر بخورد تا زبانش باز شود. مسعود هر روز صبح تخم کبوتر می‌خورد، ولی زبانش باز نشده بود. او نمی دانست باید چه کار کند، تا روزی که مادرش او را پیش دکتر برده بود و دکتر گفته بود دوای درمان لکنت زبان، تمرین است.‏

جواب دادن بعضی درس ها برایش مشکل نبود، مثل حساب و هندسه. برای این که لازم نبود زیاد حرف بزند. جواب دادن درس‌های دیگر مثل تاریخ و جغرافی مشکل بود، اما نه چندان.

دردی که درمان دارد

برای این که وقتی زبانش می گرفت، کلمات را پس و پیش می کرد، عوض می کرد، جا می انداخت و به هر جان کندنی بود، مفهوم درس را بیان می کرد. اما روخوانی فارسی و انشا و تازگی ها انگلیسی، خیلی مشکل بود. باید کلمه به کلمه و درست می خواند.»‏

این بخشی از داستان «در آینه»، نوشته کیومرث پوراحمد است که در سال‌های اول انقلاب چاپ شده است و از روی آن، فیلم «زنگ اول، زنگ دوم» را در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ساخته اند.

من این داستان را در کودکی خواندم، اما هنوز آن پسر بچه را به یاد دارم که چطور ساعت ها جلوی آینه می ایستاد و حرف زدن را تمرین می کرد تا شاید بتواند بر لکنت زبانش غلبه کند. تصویری از آن پسر بچه یا در واقع تصویری از بازیگر فیلم، روی جلد قهوه ای کتاب چاپ شده بود و هنوز چهره اش در حال تلاش برای حرف زدن، در خاطرم نقش بسته است.‏

لکنت زبان، ذهنی یا جسمی؟

دکتر محمد احسان تقی زاده ـ روان شناس و مبدع طرح و صاحب تئوری شبیه سازی ذهن و زبان ذهن است که مدعی است به وسیله آن برای اولین بار در ایران و جهان، لکنت زبان را به شکل قطعی و بدون بازگشت، درمان کرده‌اند.‏
 

این روان شناس و درمانگر، از ۱۵ سال پیش متوجه خلاء درمان قطعی و بدون بازگشت لکنت زبان در سطح جهان شده بود. او می گوید: دلیل درمان نشدن لکنت زبان این بود که همیشه به آن به عنوان پدیده ای جسمانی نگاه می کردند و طبعا متناسب با همین طرز فکر، اقدام به درمان نیز با روش‌هایی مانند لیزر درمانی، استروبوسکوپی توسط پزشک متخصص حلق و حنجره، استفاده از دستگاه‌های ‏RHS، ‏PFF، لکنت شکن، فیزیوتراپی تخصصی، مگنت تراپی، فصد زبان و بریدن بند زیر آن به وسیله عمل جراحی، تجویز دارو توسط متخصصان مغز و اعصاب، جراحی حنجره توسط پزشکان متخصص گوش و حلق و بینی، منع افراد از خوردن غذاهایی با طبع سرد و شیوه‌های گفتار درمانی رایج در دنیا، انجام می‌گرفت.

این روش ها قطعا نتوانسته‌اند به درمان صددرصدی و بدون بازگشت لکنت زبان برسند، بلکه صرفا توانسته اند اختلالات و ناروانی گفتاری را کنترل کنند.‏

دکتر تقی زاده می افزاید: اما، ما لکنت زبان را مشکلی ذهنی می دانیم که در مثلث ترس (واقعی وخیالی)، یادگیری مشاهده ای (تقلید از لکنت زبان فرد دیگر) و عادت‌های غلط گفتاری ریشه دارد.

بنابراین طبق تئوری ما، برخلاف آنچه در دنیا مطرح است، لکنت زبان مسأله ای ژنتیکی و ارثی نیست و صرفا تأثیر یکی از ۳ عامل گفته شده در روند گفتار است که باعث ناهماهنگی ذهن و بدن می شود.
توزیع نامتوازن انرژی گفتاری، ریتـم گفتاری ذهن را نامنظم می کند و به لکنت زبان می انجامد.‏

لکنت زبان و دلایل آن
 

طبق آنچه داستان «در آینه»
می‌گفت، «مسعود بچه که بود، مادرش او را به دست پدر بزرگ سپرده و رفته بود بیرون از خانه. چشم‌های پدر بزرگ آب مروارید آورده و تقریبا نابینا شده بود. مسعود بچه بود و بازیگوش و از پله ها افتاده بود پایین.‏

 

ضربه مغزی. دکتر می گفت او بر اثر ضربه مغزی دچار لکنت زبان شده است، دیگران هم همین رامی گفتند. بعضی ها می گفتند بزرگ که بشود، خودش خوب می شود. مسعود با خودش فکر می کرد شاید هر مشکلی خود به خود حل بشود، ولی اگر نشد چه؟»‏
 

با اطلاعاتی که امروز علوم پزشکی و روان شناسی درباره لکنت زبان به دست آورده اند، تا چه حد می توان داستان مسعود را تأیید کرد؟ لکنت زبان بر اثر چه عواملی ممکن است پدید آید و شیوه پدید آمدن آن چه تأثیری بر نحوه درمانش دارد؟

آیا ممکن است لکنت زبان به خودی خود برطرف شود؟ آیا درمان قطعی دارد؟
 

دکتر تقی زاده، روان شناس، دانشیار و عضو هیأت علمی دانشگاه، می گوید: ۱ تا ۳ درصد (به طور میانگین ۲ درصد) از جمعیت دنیا لکنت زبان دارند که در این میان آمار پسران، ۲ درصد بیشتر از دختران است.

این اختلاف، در سنین بالاتر، یعنی از حدود ۷ سالگی به بعد بیشتر می شود، به طوری که لکنت زبان در میان مردان ۴ برابر شایع تر از زنان است. باتوجه به این درصدها می توان تخمین زد که در کشور ما حدود یک و نیم میلیون نفر دچار اختلالات گفتاری هستند و این آمار در کل دنیا ۱۵۰ الی ۲۰۰ میلیون نفر است.‏

وی می افزاید: فقط یک تا ۲ درصد از این افراد به دلایل جسمی مانند فلج مغزی یا سکته مغزی یا وارد شدن آسیب به اندام‌های صوتی شان
دچار لکنت شده اند و کنترل اختلالات گفتاری شان باید به همان روش‌های سنتی گفتار درمانی متداول در دنیا انجام شود، اما اکثریت باقی مانده باید با روش‌های روان شناسانه درمان شوند.‏

 

درمان‌ لکنت زبان خود به خودی
 

افراد از چه سنی ممکن است دچار اختلال گفتاری شوند و آیا احتمال دارد خود به خود درمان شوند؟ دکتر تقی زاده در پاسخ به این پرسش می گوید: در ۸۰-۶۵ درصداز کودکان، اختلال گفتار از همان ۲ سالگی که باید جمله سازی را آغاز کنند، مشاهده می شود.

در برخی موارد، این مشکل قبل از ۷ سالگی خود به خود بر اثر فرآیندهای رشد ذهن برطرف می شود که نباید تصور کرد درمان، بر اثر شیوه‌های گفتار درمانی حاصل شده است.‏

در حال حاضر خانواده ها اغلب تحصیلکرده و آگاه هستند و این ریسک را نمی پذیرند که تا ۷ سالگی فرزندشان صبر کنند و منتظر معجزه بمانند، زیرا می دانند که در همین مدت ممکن است کودک مورد تمسخر همسالان خود قرار بگیرد، روابط اجتماعی اش مختل شود و اعتماد به نفس اش را از دست بدهد.

در صورت ادامه این روند، کودک دچار افت تحصیلی، بدبین، منزوی و ناامید می شود و ممکن است اضطراب و افسردگی مانع شکوفایی شخصیت اش گردد. فقط فقر اقتصادی و فرهنگی ممکن است درمان چنین معضلی را به تعویق بیندازد.‏

ادعای بزرگ

«معلم اسمش را خواند. حالا باید می رفت جلوی نیمکت ها می ایستاد و با صدای بلند فارسی می خواند. امروز دیگر همه بچه‌های مدرسه جدید می فهمیدند که او زبانش می گیرد. گاهی اوقات از روش ناگهانی و سریع استفاده می کرد. با این روش بعضی جمله‌های کوتاه را می توانست بخواند یا بگوید، اما فارسی یک درس بود و یک جمله کوتاه نبود. ‏
 

صورتش سرخ شده بود. پلک چشم‌هایش می لرزید. تمام صورتش می لرزید. لب‌هایش به هم فشرده شده بود و رگ‌های گردنش برآمده بود. نتوانست جمله اش را تمام کند. سال ها بود که نمی توانست.»
 

سال ها بود که مسعودهانمی توانستند، زیرا چیزی با عنوان درمان قطعی و بدون بازگشت لکنت زبان وجود نداشت، اما امروز یک روان شناس ایرانی ادعا می کند که توانسته است چنین درمانی را ابداع کند. از او می پرسم آیا این ادعای بزرگی نیست؟ می گویم: آیا همه دنیا را رصد کرده اید و به این اطمینان رسیده اید که روش شما مشابه ندارد؟
 

دکتر محمداحسان تقی زاده پاسخ می دهد: ما بعد از ۱۵-۱۰ سال کارهای پژوهشی، با قاطعیت می گوییم که در هیچ جای دنیا به درمان لکنت زبان نرسیده اند و توجه به تعداد مراجعان ما از کشورهای پیشرفته دنیا این موضوع را تأیید می‌کند. ‏
 

رییس مرکز توانمندسازی ذهن، می افزاید: ما تحقیق کرده‌ایم و با دانشگاه‌های دنیا مکاتبه داشته‌ایم. با توجه به مقالات و کتاب‌هایی که در این زمینه وجود دارد و با توجه به افرادی که در کشورهای دیگر به نتیجه نرسیده‌اند و به ما مراجعه کرده‌اند، می توان گفت که این مرکز مشابهی ندارد. برخی می گویند این ادعای بسیار بزرگی است، اما از نظر من این طور نیست.‏

روش درمانی شبیه سازی ذهن

‏«فکری به خاطرش رسید. کلاس اولی ها چطور کلمات را بخش می کنند؟
مس- عو- دِ- مف- تا- حی…مسعود مفتاحی! یک موفقیت بزرگ! توی آینه به خودش لبخند زد.»
پسر بچه داستان، سرانجام با «روش تقطیع واژه ها» به هدفش رسید و بعد از مدت ها تمرین، توانست بر لکنت زبانش غلبه کند. اما دکتر تقی زاده این روش را تأیید نمی کند و می گوید: روش تقطیع از اساس اشتباه است، زیرا هدف درست، روان سخن گفتن است، نه هجی کردن کلمه‌ها.‏

او در توضیح روش درمانی مرکز شبیه سازی ذهن می گوید: ما ترکیبی از علوم گوناگون را در کنار هم قرار داده‌ایم. درست مانند یک معجون، از علوم شبیه سازی ذهن، زبان ذهن، روان شناسی شناختی، مهندسی نرم افزار برای کُدگذاری هوش مصنوعی، روباتولوژی و فلسفه ذهن استفاده کرده‌ایم و شما تصور کنید از به هم پیوستن ۸ رودخانه، چه دریایی می تواند به وجود بیاید!‏

در علم قطعیت وجود ندارد. دکتر تقی زاده با بیان این موضوع می افزاید: علم همواره از احتمالات حرف می زند، اما ما ادعا می کنیم که می توانیم به افرادی که به ما مراجعه می کنند، به شرط هوشمندی و باور داشتن خودشان، کمک کنیم. به عنوان مثال جوانی به اسم علیرضا از شیراز که یک معارفه ساده و کوتاه اش در جلسه اول، ۱۲ دقیقه طول کشید، امروز می‌تواند مثل یک فرد عادی صحبت کند و فیلم قبل و بعد از درمان او موجود است.‏

در اتاق دیگری به تماشای فیلم‌های درمان شدگان کلینیک دکتر تقی زاده می نشینم. کسانی رامی بینم که در ابتدا به کندی و با لکنت حرف می زدند ولی پس از گذراندن دوره درمانی، مانند دیگر افراد و چه بسا روان تر و سریع تر از آنها سخن می گویند.‏
 

احمد محمودی، ۲۶ ساله، لیسانس الهیات دارد، دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد علوم سیاسی و چاپخانه دار است. او می گوید: سابقه لکنت زبان من به ۷-۶ سالگی ام برمی گردد. این طور که خانواده ام تعریف کرده اند، من از یک گدا ترسیدم و لکنت زبان گرفتم، اما آنچه که در خاطر خودم باقی مانده، چیزهایی است که در آن سن و سال درباره اجنه از دیگران شنیدم. این ترس پنهان منجر به لکنت زبان من شد.‏

وی می افزاید: یک بار در سال ۱۳۸۵ به مدت ۳ ماه گفتار درمانی کردم- هفته ای یک جلسه در شهریار- و کاملا خوب شدم، اما ۳ ماه بعد، لکنت‌ ام برگشت. در مراجعه به دکتر تقی زاده، مشکلم ظرف ۱۳ جلسه درمانی طی ۸ ماه، صددرصد برطرف شد.‏
وحید جهانگیری، ۲۴ ساله از اراک، یکی دیگر از درمان شدگان است. او می گوید: به گفته خانواده ام از زمانی که اوریون گرفتم، دچار لکنت زبان هم شدم و این مشکل با من باقی ماند.‏

مشکل وحید به قدری شدید بود که هنگام حرف زدن به خودش خیلی فشار می آورد و این فشار بر عضلات صورت، باعث شده بود او دچار تیک عصبی هم شود. بعد از درمان، هم لکنت اش برطرف شد و هم تیک اش از میان رفت و نکته جالب این که او در حال حاضر در «رادیو توانمند» که به همراه دوستانش راه انداخته اند، گویندگی می کند.‏

دستیار دکتر تقی زاده در این مورد می گوید: نکته اساسی این است که دکتر تقی زاده همزمان با لکنت زبان، اعتماد به نفس از دست رفته افراد را نیز درمان می کند.‏
علاقه مندان می توانند در کانال ‏tavanmandsaza‏ به کمپین جهانی درمان شدگان لکنت زبان بپیوندند.‏

پایان خوش

«معلم گفت: خب، کی می آید درس سوم را بخواند؟ همه بچه ها انگشت‌هایشان را بلند کردند و گفتند آقا ما! آقا ما! آقای معلم گفت: همه که نمی توانند بخوانند… یک نفر. انگشت ها کم کم پایین آمد. یک نفر… چه کسی؟ هنوز یکی دو انگشت بالا بود. قلب مسعود می تپید. شدید تر از حالت عادی می تپید. هیجان زده شده بود. وقتش بود که از خجالت در بیاید. مسعود بعد از آن همه تمرین شبانه روزی حداقل به خودش اطمینان پیدا کرده بود. انگشت مسعود بالا رفت: آقا.. م…ما!‏
وقتی مسعود درس سوم را خواند، صدای بلند دست زدن بچه‌های کلاس، راهروی مدرسه را پر کرد.»
ارمغان زمان فشمی

لینک خبر در روزنامه اطلاعات : دردی که درمان دارد

درمان قطعی لکنت زبان با متد روانشناسی در مرکز توانمندسازی ذهن دکتر تقی زاده

برچسب ها: درمان لکنت زبان توانمند سازی ذهن دکتر تقی زاده درمان قطعی لکنت زبان درمان قطعی لکنت زبان با متد روانشناسی