زمینه روانشناسی

۱۳۹۷/۲/۱

 زمینه روانشناسی : روانشناسی علمی زنده، فراگیر، جالب و جذاب است. در کنار پیشرفت‌های بزرگ در علوم مهندسی، پزشکی، کشاورزی، فناوری اطلاعات، نانو و ... روانشناسی نیز پیشرفت و گسترش شگرفی داشته است.

دلیل اینهمه رشد علمی روانشناسی چیست؟ روانشناسی با تمام زوایای زندگی آدمی ارتباط دارد از مسایل فکری، عاطفی، احساسی و رفتاری که بعضاً به حیطه زندگی شخصی فرد برمی گردند تا مسایل خانوادگی، ارتباطات در شبکه خانواده و تعاملات تربیتی والدین و مسائل اجتماعی، دوستی، انتخاب شغل، همسر، مسیر زندگی، سبک زندگی، کیفیت زندگی، تصمیم گیری های مربوط به جمع و جامعه تا احساس آرامش، امنیت خاطر، موفقیت، اعتماد به نفس، عزت نفس، توانمندی در اندیشه و عملکرد، نفوذ اجتماعی، قدرت رهبری، تا مسائل بنیادی نظیر روانشناسی شناخت، ژنتیک یادگیری، اخلاق، حافظه، شخصیت، احساس، ادراک، رشد و تکامل جسم و روان، انگیزش و هیجان، سلامتی و نابهنجاری روانی تا تعامل آدمی با صنعت، فرهنگ، ترافیک، هنر و ... همگی نشانگر این حقیقت است که علم روانشناسی پیچیده، گسترده وعمیق است.

لکن با کمال تاسف اکثر مردم و گاهی برخی جویندگان دانش روانشناسی فکر می کنند که این علم در شناخت و تشخیص و درمان اختلالات روانی خلاصه می‌شود و این در حالی است که به باور ما روانشناسی بالینی، شاید تنها درصد کمی از حوزه های کاری علم گسترده روانشناسی را به خود اختصاص می دهد و بخش اعظم این مسایل سلامت، توانمندی سازی فردی، خانوادگی و سازمانی، اجتماع، سیاست، خانواده، رفاه، و توسعه اجتماعی، فرهنگی دین، سبک زندگی، کیفیت زندگی و ... بر می گردد.

 زمینه روانشناسی

خوشبختانه از آغاز گسترش سازمانی روانشناسی در دهه ۱۳۴۰ تا کنون نیم قرن می گذرد. از ترجمه کتاب اصول روانشناسی دکتر محمود صناعی نوشته نرمان در سال ۱۳۴۲، اصول روانشناسی عمومی تعریف دکتر سیروس عظیمی در ۱۳۴۸، کلیات روانشناسی عمومی به ترجمه دکتر امیرهوشنگ مهریار و دکتر رضا شاپوریان، اصول روانشناسی ترجمه و اقتباس دکتر محمود ساعتچی، روانشناسی عمومی تالیف دکتر علی اکبر شعاری نژاد در ۱۳۵۴، زمینه روانشناسی به ویراستاری دکتر محمد نقی براهنی در ۱۳۶۶ و سایر کتب روان شناسی عمومی همگی این چشم انداز را فراسوی ما می‌گشاید که روانشناسی با استقبال زیادی توسط مردم روبرو شده است.

شاهد این قضیه انتخاب رشته روانشناسی توسط برخی از نفرات اول تا سوم کنکور سراسری در کشور است و به جرات می توان قضاوت کرد که رشته روانشناسی و حقوق پرتقاضاترین رشته های علوم انسانی بوده و خواهند بود.

رشد روز افزون مراکز مشاوره و روانشناسی، مقالات علمی – پژوهشی، ISI، ISC، سایر نشریات عمومی روانشناسی، برنامه های روانشناسی در صدا و سیما و حجم سنگین انتشار کتب روانشناسی در کشور عزیزمان ایران همگی بر شوق، امید و مسئولیت همه ما می افزاید.

آغاز علم روانشناسی به سبک مدرن

البته این نکته جدید را به عرض خوانندگان برسانم که درست است آغاز علم روانشناسی به سبک مدرن در دنیا به تأسیس اولین آزمایشگاه روانشناسی در سال ۱۸۷۹ در دانشگاه لایپزیگ آلمان توسط ویلیام وونت برمی‌گردد.

در کشورمان روانشناسی نوین به سال ۱۳۱۷ اولین کتاب به نام علم النفس یا روانشناسی از لحاظ تربیت به وسیله دکتر علی اکبر سیاسی، استاد دانشگاه تهران و پدر روانشناسی ایران به زبان فارسی چاپ شد.

لیکن بنیانگذاران اصلی علم روانشناسی در جهان ایرانیان باستان بودند، آثار جراحی مغز روی بیماران عصبی در دوران مادها و هخامنشیان تا بهره مندی از ذکر، دعا و معنویت در دوران کوروش بزرگ یا به قول علما و مورخان همان قرن ذوالقرنین (پادشاه هخامنشی) که سفرهای سه گانه آن در قرآن کریم هم ذکر شده است تا درمان بیماران روانی در دانشگاه گندی شاپور ساسانیان تا درخشش خورشید عالم تاب اسلام ناب محمدی و علوی که خود داعیه دار توانمندسازی و انسان سازی آدمیان است تا مسایل حکیمانه عالمان زرتشتی و فیلسوفان ایرانی و سپس مسلمان تا مراحل سیر و سلوک و قلب پروری و دلنوازی عرفان اسلامی بدون ورود به آیین های خرافی، جادو، طلسم و سایر حرکات و اعمال غیر علمی و غیر انسانی و ... جملگی حکایت از عمق ریشه های علم روانشناسی در ایران باستان و دین سلامت پرور و انسان ساز اسلام دارد.

جادارد به قول مرحوم دکتر علی شریعتی که فرمود خدایا به معتصبین ما فهم و به فهمیده های ما تعصب، به خود بیایم و به ایرانی بودن و مسلمان بودن خود افتخار کنیم، آیا شعار گفتار نیک، پندار نیک، کردار نیک آیین زرتشت، شعاری روانشناسانه و تاثیرگذار نیست؟

در ایران باستان نیروهای دوگانه مجرد خیر و شر، سپند مینو و اهریمن و در اوستا و متون مزدیسنا از جهان مینوی (روحانی و معنوی) و استومند (جسمانی و گیتیانه) سخن رفته است که جملگی نشانه عمق ریشه درخت روانشناسی در این دیار است. درخصوص ترجمه کتاب حاضر توضیحات اجمالی زیر ضروری به نظر می رسد.

این کتاب توسط یکی از برجسته ترین اساتید روانشناسی دنیا به رشته تحریر درآمده است.

مولف تمامی تلاش خود را مصروف ساخته تا کتابی تعریف نماید با ویژگی های زیر:

  1. یک منبع درسی موثر و کارا برای دانشجویان رشته روانشناسی.
  2. مطالب و اطلاعات چالش برانگیز و برانگیزاننده انگیزش در خواننده.
  3. ترغیب دانشجویان به یادگیری معنی دار، عمیق و قابل درک و فهم.
  4. تحریک اندیشه و ارتباط دادن مسایل روانشناسی با حقایق جامعه.
  5. یکپارچه نگری به علم روانشناسی و دیدن مسایل به صورت ماتریس نه مجزا و جداگانه.
  6. تهیه بسته جامع سنجش و ارزشیابی برای دانشجویان به صورت عینی و بر اساس اهداف رفتاری و شناختی.
  7. یادگیری اصول کلیدی روانشناسی و مفاهیم اصلی آن به خوانندگان.
  8. جمع آوری کتاب در ۱۶ فصل و 2 پیوست و تقسیم هر بخش به چند بخش کوچک.
  9. طرح یک یا چند پرسش و معرفی مفاهیم کلیدی و مهم به خواننده.
  10. آوردن بخش هایی تحت عنوان تبدیل شدن به کاربر آگاه روانشناسی و کادرهای با عنوان کاربرد روانشناسی در قرن ۲۱ و کاوش در گوناگونی ها مثال هایی ارائه شده در سراسر متن و ارائه دیدگاهی ژرف به دانشجو برای درک منابع پژوهش در روانشناسی از ویژگی های منحصر به فرد این کتاب است.
  11. ترغیب دانشجویان به تفکر انتقادی در هر فصل.
  12. ارائه روش SQ3R و P.O.W.E.R که امکان حفظ اطلاعات، یادگیری و تفکر انتقادی را افزایش می‌دهد.
  13. هر فصل با سوال آغاز می‌شود و با اندیشیدن پایان می‌یابد.
  14. ارائه یک نقشه ذهنی در کل کتاب و فصلها به خوانندگان.
  15. تالیف کتاب بر اساس توصیه های مدرسان و دانشجویان روانشناسی.
  16. تاکید بر نقش روانشناسی در شناخت بهتر مباحث بین فرهنگی چند فرهنگی با ارائه موضوعاتی از قبیل نژاد، قوم، جنس، تنوع فرهنگی و... از دیگر ویژگی‌های این کتاب است.
  17. وجود بخش مرور و باز اندیشی به دانشجویان فرصت تفکر نقادانه و طرح سوال و مسائل را می دهد.
  18. وادار کردن دانشجو به پاسخ دادن، خود سبب یادگیری در حد تسلط می‌شود.
  19. کاربرد بخش‌های یادیار، دانشجویان را به سطحی معنادار از فراشناخت می رساند.
  20. مفاهیم کلیدی، دانشجویان را به یکپارچه نگری دعوت می‌کند.
  21. پیشگفتار، چهارچوب کلی فصل و سازمانی فراگیر از مطالب همان فصل را ارائه می دهد.
  22. نگاهی به آینده، حوزه های محوری و موضوعات کلیدی را در اختیار خواننده قرار می دهد.

این کتاب دارای 16 فصل به شرح ذیل است:

  1. مقدمه ای بر روان شناسی
  2. پژوهش در روانشناسی
  3. رفتار و علم شناخت اعصاب
  4. احساس و ادراک
  5. حالات هوشیاری
  6. یادگیری
  7. حافظه
  8. شناخت و زبان
  9. هوش
  10. انگیزش و هیجان
  11. رشد
  12. شخصیت
  13. سلامت
  14. اختلالات روان شناسی
  15. درمان
  16. روانشناسی اجتماعی

و همچنین دارای دو پیوست در ذیل عناوین آمار در روانشناسی و واژه‌نامه می‌باشد.

در پایان لازم می‌دانم از مترجمین همکاران جوان و خوبم همه آقایان و خانم‌ها و بالاخص جناب آقای مراد عبدی ورمرزان و سرکار خانم سارا وفایی که علاوه بر ترجمه، پابهپای اینجانب در ویراستاری کتاب حرکت کردند صمیمانه تشکر نمایم و از خداوند حنان و منان می خواهم توفیق تالیف، ترجمه و ارائه فعالیت های بیشتر را نصیب گروه حاضر نماید.

محمد احسان تقی‌زاده

درمان قطعی لکنت زبان با متد روانشناسی در مرکز توانمندسازی ذهن دکتر تقی زاده

برچسب ها: درمان قطعی لکنت زبان با متد روانشناسی دکتر تقی زاده درمان قطعی لکنت زبان توانمند سازی ذهن درمان لکنت زبان